Freedom House-ის ანგარიშში თავისუფლების მდგომარეობა საქართველოში გაუარესდა

საერთაშორისო ორგანიზაცია Freedom House-მა გამოაქვეყნა ყოველწლიური ანგარიში, რომელიც მოიცავს მსოფლიოს 195 ქვეყანაში ადამიანის უფლებების, პოლიტიკური და სამოქალაქო უფლებების შესახებ მდგომარეობას.

აღნიშნული ანგარიშის მიხედვით, საქართველოს კვლავ რჩება ნაწილობრივ თავისუფალ ქვეყნებს შორის და მისმა საერთო ქულამ 60 (100-დან) შეადგინა, რაც გასული წლის მაჩვენებელთან შედარებით, 1 ქულით ნაკლებია.

2019 წელს საქართველოს 63 ქულა ჰქონდა, 2020 წელს კი - 61.

"საქართველოში ტარდება რეგულარული და კონკურენტული არჩევნები. მისი დემოკრატიის ტრაექტორიამ გაუმჯობესების ნიშნები აჩვენა 2012–13 წლებში, როდესაც ხელისუფლების ცვლილება მოხდა, მაგრამ ბოლო წლების განმავლობაში უკუსვლას განიცდის.

ოლიგარქიული გავლენა ზემოქმედებას ახდენს ქვეყნის პოლიტიკურ საქმიანობაზე, პოლიტიკურ გადაწყვეტილებებსა და მედია გარემოზე, ხოლო კანონის უზენაესობა პოლიტიზირებულია. სამოქალაქო თავისუფლებები არათანმიმდევრულად არის დაცული", - ნათქვამია ანგარიშში.

"ფრიდომ ჰაუსი" აღნიშნავს, რომ საპარლამენტო არჩევნების შედეგად, "ქართული ოცნება" მესამე ვადით მოვიდა ხელისუფლებაში, თუმცა არჩევნებს ჩრდილი მიაყენა ხმების მოსყიდვამ, ძალადობის შემთხვევებმა და ხმების დათვლის დროს დაშვებულმა შეცდომებმა, რასაც მოჰყვა ოპოზიციის ბოიკოტი.

ანგარიშში ასევე მიმოხილულია, კორონავირუსის პანდემის გამო დაწესებული შეზღუდვები. როგორც "ფრიდომ ჰაუსი" წერს, მიუხედავად იმისა, რომ მეტწილად შეზღუდვები პროპორციული იყო ვირუსის გავრცელების საფრთხისა, ხელისუფლებასთან დაკავშირებული ბიზნესები იმარჯვებდნენ საზოგადოებრივი ჯანნმრთელობის სფეროში გამოცხადებულ შესყიდვების ტენდერებს.

როგორც "ფრიდომ ჰაუსი" წერს, საქართველოში წვრილმან კორუფციასთან ბრძოლის პროგრესი მიღწეულია, თუმცა ელიტური კორუფცია კვლავ პრობლემად რჩება.

ანგარიშში აღნიშნულია, რომ საქართველოში მედიაგარემო პლურალისტურია, მაგრამ მიკერძოებული.

"ფრიდომ ჰაუსი" ანგარიშში რელიგიის თავსუფლების მხრივ მდგომარეობასაც ეხება.

"კონსტიტუცია უზრუნველყოფს რელიგიის თავისუფლებას, მაგრამ განსაკუთრებულ პრივილეგიებს ანიჭებს საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიას. მას არ შეხებია პანდემიის გამო დაწესებული შეკრების შეზღუდვები. საქართველოს რელიგიური უმცირესობები აცხადებენ, რომ განიცდიან დისკრიმინაციას მართლმადიდებელი სასულიერო პირების და მრევლის მხრიდან და სახელმწიფოსგან არასათანადოდ არიან დაცულნი", - ნათქვამია ანგარიშში.

"ფრიდომ ჰაუსი" წერს, რომ საქართველოს მოქალაქეები ზოგადად სარგებლობენ გამოხატვის თავისუფლებით, მათ შორის ონლაინ კომუნიკაციებში. თუმცა, ბოლო წლებში გამოთქვამენ შეშფოთებას, რომ უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული სხვადასხვა კანონი აძლევს სახელმწიფო უწყებებს უფლებას, აწარმოონ მეთვალყურეობა და მონაცემთა შეგროვება სათანადო მეთვალყურეობის გარეშე.

ანგარიშში ნათქვამია, რომ ქვეყანაში შეკრების უფლება ხშირად დაცულია, მაგრამ პოლიცია ზოგჯერ დემონსტრანტების მიმართ გადამეტებულ ძალას იყენებს.

"2020 წლის ნოემბერში პოლიციამ წყლის ჭავლები გამოიყენა ძირითადად მშვიდობიანი დემონსტრანტების დასაშლელად, რომლებიც აპროტესტებდნენ საარჩევნო დარღვევებს ცესკოს შენობის წინ თბილისში. სახალხო დამცველის აპარატმა და სხვა უფლებადამცველმა ორგანიზაციებმა წყლის ჭავლის გამოყენება გადაჭარბებულ და უკანონოდ მიიჩნიეს.

წყლის ჭავლი, ცრემლსადენი გაზი და რეზინის ტყვიები პოლიციამ 2019 წლის ივნისშიც გამოიყენა, როდესაც მომიტინგეები ცდილობდნენ პარლამენტში შეჭრას მას შემდეგ, რაც სპიკერის სავარძელში რუსი დეპუტატი გამოჩნდა. ასობით ადამიანი დაშავდა.

2019 წელს მთავრობამ უარი განაცხადა, დაეცვა თბილისში დაგეგმილი ლგბტ პრაიდის უსაფრთხოება", - ნათქვამია ანგარიშში.

"ფრიდომ ჰაუსის" განცხადებით, განხორციელებული სასამართლო რეფორმების მიუხედავად, კვლავ პრობლემად რჩება სასამართლოს საქმიანობაში აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ხელისუფლების ჩარევა. პრობლემაა ასევე სასამართლო პროცესების გამჭვირვალობისა და პროფესიონალიზმის ნაკლებობის საკითხი.