Axios-მა გაავრცელა სამშვიდობო გეგმის დეტალები: უკრაინამ უნდა დათმოს თავის ტერიტორიის ნაწილი, შეზღუდოს სამხედრო ძალები და ნატო-ში გაწევრიანებაზე უარი თქვას

გამოცემა Axios-მა  28-პუნქტიანი სამშვიდობო გეგმა მოოპოვა, რომლის დეტალებს ავრცელებს. დოკუმენტის თანახმად, უკრაინამ უნდა დათმოს თავისი ტერიტორიის ნაწილი, შეზღუდოს სამხედრო ძალები და ნატო-ში გაწევრიანებაზე უარი თქვას, შესაბამისი ჩანაწერი კი კონსტიტუციიდან უნდა ამოიღოს.

გამოქვეყნებული მონაცემების თანახმად, ამერიკული მხარე უკრაინაზე ზეწოლას ახდენს, რათა შეთანხმება „აგრესიული ვადებში“ გაფორმდეს.

გეგმა შეიმუშავა ტრამპის სპეციალურმა წარმომადგენელმა სტივ უიტკოფმა, სახელმწიფო მდივნის, მარკო რუბიოსა და ტრამპის სიძის, ჯარედ კუშნერის მონაწილეობით.

მოსამზადებელი პროცესის დროს უიტკოფი კონსულტაციებს გადიოდა რუსეთის წარმომადგენელ კირილ დმიტრიევთან.

დმიტრიევმა Axios-ს განუცხადა, რომ ის ოპტიმისტურად იყო განწყობილი ამ საკითხის მიმართ, რადგან, წარსული მცდელობებისგან განსხვავებით, „ჩვენ გვაქვს შეგრძნება, რომ რუსეთის პოზიციას რეალურად უსმენენ“.

ამის შემდეგ, მოლაპარაკებები გაიმართა უკრაინის ეროვნული უსაფრთხოებისა და თავდაცვის საბჭოს მდივანთან, რუსტემ უმეროვთან.

აშშ-ის არმიის მდივანმა, დენ დრისკოლმა, გეგმა წერილობით პირდაპირ პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკის წარუდგინა.

ზელენსკიმ დოკუმენტი აშშ-ის ხედვად შეაფასა და არა საბოლოო შეთანხმებად და „წითელი ხაზები“ აღნიშნა.

დოკუმენტი უკრაინის გეოპოლიტიკური სტატუსისა და ტერიტორიული მთლიანობის მნიშვნელოვან ცვლილებებს ითვალისწინებს.

ყირიმი, ისევე როგორც დონეცკისა და ლუჰანსკის რეგიონები, ფაქტობრივად აღიარებულია რუსეთის ტერიტორიად, კერძოდ, შეერთებული შტატების მიერ.

ხერსონისა და ზაპოროჟიეს ოლქებში შეხების ხაზის გასწვრივ ვითარება გაიყინება.

უკრაინის შეიარაღებული ძალები ვალდებული იქნებიან გავიდნენ დონეცკის ოლქის მათ მიერ კონტროლირებადი ნაწილებიდან, სადაც შეიქმნება ნეიტრალური დემილიტარიზებული ბუფერული ზონა.

აშშ-ის გეგმის სრული ტექსტი:

1.უკრაინის სუვერენიტეტი დადასტურდება.

2.რუსეთს, უკრაინასა და ევროპას შორის დაიდება ყოვლისმომცველი თავდაუსხმელობის შესახებ შეთანხმება. ბოლო 30 წლის ყველა წინააღმდეგობა მოგვარებულად ჩაითვლება.

3.რუსეთი არ შეიჭრება მეზობელი ქვეყნების ტერიტორიაზე და ნატო არ გაფართოვდება.

4. რუსეთსა და ნატო-ს შორის გაიმართება დიალოგი აშშ-ის შუამავლობით, რათა გადაწყდეს უსაფრთხოების ყველა საკითხი და შეიქმნას დეესკალაციის პირობები, რათა უზრუნველყოფილი იყოს გლობალური უსაფრთხოება და გაფართოვდეს თანამშრომლობისა და მომავალი ეკონომიკური განვითარების შესაძლებლობები.

5. უკრაინა მიიღებს საიმედო უსაფრთხოების გარანტიებს.

6. უკრაინის შეიარაღებული ძალების რაოდენობა 600 000 ადამიანით შემოიფარგლება.

7. უკრაინა დათანხმდება, რომ თავის კონსტიტუციაში ჩაწეროს, რომ ის არასდროს შეუერთდება ნატო-ს, ხოლო ნატო თანახმაა, თავის წესდებაში შეიტანოს დებულება, რომ უკრაინას სამომავალოდ ალიანსში არ მიიღებენ.

8. ნატო თანხმდება, რომ უკრაინის ტერიტორიაზე თავისი ჯარები არ განალაგოს.

9. ევროპული გამანადგურებლები პოლონეთში განთავსდებიან.

10. აშშ-ის გარანტიები:

• შეერთებული შტატები მიიღებს კომპენსაციას გაცემული გარანტიებისთვის;

• თუ უკრაინა რუსეთში შეიჭრება, ის დაკარგავს გარანტიებს;

• თუ რუსეთი უკრაინაში შეიჭრება, გადამწყვეტი კოორდინირებული სამხედრო რეაგირების გარდა, ყველა გლობალური სანქცია აღდგება და ახალი ტერიტორიების აღიარება და ამ შეთანხმების სხვა შეღავათები გაუქმდება;

• თუ უკრაინა უმიზეზოდ გაუშვებს რაკეტას მოსკოვის ან სანქტ-პეტერბურგის წინააღმდეგ, უსაფრთხოების გარანტიები ძალადაკარგულად ჩაითვლება.

11. უკრაინას აქვს ევროკავშირის წევრობის უფლება და ამ საკითხის განხილვის პერიოდში მიიღებს ევროპის ბაზარზე მოკლევადიანი შეღავათიანი წვდომის უფლებას.

12. უკრაინის აღდგენისთვის გათვალისწინებულია ზომების ძლიერი გლობალური პაკეტი, რომელიც მოიცავს:

• უკრაინის განვითარების ფონდის შექმნას სწრაფად მზარდ ინდუსტრიებში, კერძოდ, ტექნოლოგიებში, მონაცემთა ცენტრებსა და ხელოვნურ ინტელექტში ინვესტიციების განსახორციელებლად;

• აშშ-ის თანამშრომლობა უკრაინასთან გაზის ინფრასტრუქტურის, მათ შორის მილსადენებისა და საცავის ობიექტების აღდგენის, განვითარების, მოდერნიზაციისა და ექსპლუატაციის საკითხებში;

• ომით დაზარალებული რეგიონების აღდგენის ერთობლივი ძალისხმევა, ქალაქებისა და საცხოვრებელი უბნების რეკონსტრუქციისა და მოდერნიზაციის მიზნით;

• ინფრასტრუქტურის განვითარება;

• სასარგებლო წიაღისეულისა და ბუნებრივი რესურსების განვითარება;

• მსოფლიო ბანკის სპეციალური დაფინანსების პაკეტი ამ ძალისხმევის დასაჩქარებლად.

13. რუსეთი გლობალურ ეკონომიკაში ხელახლა ინტეგრირდება:

• სანქციების მოხსნა განხილული და შეთანხმებული იქნება ეტაპობრივად და ინდივიდუალურად.

• ამერიკის შეერთებული შტატები ენერგეტიკის, ბუნებრივი რესურსების, ინფრასტრუქტურის, ხელოვნური ინტელექტის, მონაცემთა ცენტრების, არქტიკული იშვიათი ლითონების მოპოვების პროექტებისა და სხვა ურთიერთსასარგებლო კორპორატიული შესაძლებლობების სფეროებში ურთიერთგანვითარების გრძელვადიან ეკონომიკურ ხელშეკრულებას გააფორმებს.

• რუსეთს დიდ რვიანში დასაბრუნებლად მიიწვევენ.

14. გაყინული თანხები გამოყენებული იქნება შემდეგნაირად:

• გაყინული რუსული აქტივების 100 მილიარდი დოლარი ჩაიდება აშშ-ის ხელმძღვანელობით უკრაინაში აღდგენით და საინვესტიციო ძალისხმევაში;

• ამერიკის შეერთებული შტატები ამ ოპერაციიდან მიღებული მოგების 50%-ს მიიღებს.

• ევროპა 100 მილიარდ დოლარს დაამატებს უკრაინის რეკონსტრუქციისთვის ხელმისაწვდომი ინვესტიციების მოცულობის გასაზრდელად. ევროპაში გაყინული თანხები განიბლოკება.

• დარჩენილი გაყინული რუსული აქტივები ინვესტირდება ცალკე აშშ-რუსეთის საინვესტიციო ინსტრუმენტში, რომელიც კონკრეტულ ინდუსტრიებში ერთობლივ პროექტებს განახორციელებს.

• ეს ფონდი მიმართული იქნება ურთიერთობების განმტკიცებისა და საერთო ინტერესების გაზრდისკენ, რათა შეიქმნას ძლიერი სტიმული კონფლიქტში დაბრუნების თავიდან ასაცილებლად.

15. ამ შეთანხმების ყველა დებულების განხორციელების ხელშეწყობისა და დაცვის უზრუნველსაყოფად შეიქმნება აშშ-რუსეთის ერთობლივი უსაფრთხოების სამუშაო ჯგუფი.

16. რუსეთი თავის კანონმდებლობაში ევროპისა და უკრაინის წინააღმდეგ თავდაუსხმელობის პოლიტიკას დააფიქსირებს.

17. შეერთებული შტატები და რუსეთი შეთანხმდებიან გაუვრცელებლობისა და ბირთვული იარაღის კონტროლის შესახებ ხელშეკრულებების, კერძოდ, სტრატეგიული იარაღის შემცირების ხელშეკრულების გაგრძელებაზე.

18. უკრაინა თანახმაა დარჩეს არაბირთვულ სახელმწიფოდ ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის შესახებ ხელშეკრულების შესაბამისად.

19. ზაპოროჟიეს ატომური ელექტროსადგური ექსპლუატაციაში შევა ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს (IAEA) ზედამხედველობის ქვეშ და გამომუშავებული ელექტროენერგია თანაბრად გადანაწილდება რუსეთსა და უკრაინას შორის - 50:50 თანაფარდობით.

20. ორივე ქვეყანა იღებს ვალდებულებას, განახორციელოს საგანმანათლებლო პროგრამები სკოლებსა და საზოგადოებაში, რომლებიც მიზნად ისახავს ურთიერთგაგების, სხვადასხვა კულტურის მიმართ ტოლერანტობის ხელშეწყობას და რასიზმისა და ცრურწმენების დაძლევას:

• უკრაინა რელიგიური ტოლერანტობისა და ენობრივი უმცირესობების დაცვის შესახებ ევროკავშირის წესებს შემოიღებს.

• ორივე ქვეყანა შეთანხმდება ყველა დისკრიმინაციული ზომის გაუქმებაზე და უკრაინული და რუსული მედიისა და საგანმანათლებლო სისტემების უფლებების გარანტირებაზე.

• ყველა ნაცისტური იდეოლოგია და მასთან დაკავშირებული საქმიანობა უნდა იქნას უარყოფილი და აკრძალული.

21. ტერიტორიები:

• ყირიმი, ისევე როგორც ლუჰანსკის და დონეცკის რეგიონები, დე ფაქტო აღიარებული იქნება რუსეთის ტერიტორიად, მათ შორის შეერთებული შტატების მიერ.

• ხერსონისა და ზაპოროჟიეს რეგიონები შეხების ხაზის გასწვრივ გაიყინება, რაც ამ ხაზის ფაქტობრივ საზღვრად ფაქტობრივ აღიარებას ნიშნავს.

• რუსეთი დათმობს სხვა შეთანხმებულ ტერიტორიებს, რომლებსაც ის აკონტროლებს ხუთი მითითებული რეგიონის გარეთ.

უკრაინის შეიარაღებული ძალები გაიყვანენ ჯარებს დონეცკის ოლქის იმ ნაწილიდან, რომელსაც ამჟამად აკონტროლებენ და ეს გაყვანის ზონა ჩაითვლება ნეიტრალურ დემილიტარიზებულ ბუფერულ ზონად, რომელიც საერთაშორისოდ აღიარებული იქნება რუსეთის ფედერაციის ტერიტორიად. რუსული ჯარები არ შევლენ ამ დემილიტარიზებულ ზონაში.

22. მას შემდეგ, რაც სამომავლო ტერიტორიულ შეთანხმებაზე მოხდება შეთანხმდება, როგორც რუსეთის ფედერაცია, ასევე უკრაინა იღებენ ვალდებულებას, რომ არ შეცვალონ ის ძალის გამოყენებით. უსაფრთხოების ნებისმიერი გარანტია არ გავრცელდება, თუ ეს ვალდებულება დაირღვევა.

23. რუსეთი ხელს არ შეუშლის უკრაინას მდინარე დნეპრის კომერციული საქმიანობისთვის გამოყენებაში და ასევე მიღწეული იქნება შეთანხმებები შავი ზღვის გავლით მარცვლეულის თავისუფალი ტრანსპორტირების შესახებ.

24. შეიქმნება ჰუმანიტარული კომიტეტი გადაუჭრელი საკითხების მოსაგვარებლად:

• ყველა ტყვე და გარდაცვლილთა ცხედარი გაიცვლება „ყველა ყველაზე“ პრინციპით;

• ყველა მშვიდობიანი მოქალაქე მძევალი და ტყვე, მათ შორის ბავშვები, დაბრუნდება;

• განხორციელდება ოჯახის გაერთიანების პროგრამა;

• მიღებული იქნება ზომები კონფლიქტის მსხვერპლთა ტანჯვის შესამსუბუქებლად.

25. უკრაინაში არჩევნები 100 დღეში გაიმართება.

26. ამ კონფლიქტში ჩართული ყველა მხარე მიიღებს სრულ ამნისტიას ომის დროს ჩადენილი ქმედებებისთვის და დათანხმდება, რომ მომავალში არ წამოჭრის რაიმე პრეტენზიას ან არ განიხილავს რაიმე საჩივარს.

ეს შეთანხმება იურიდიულად სავალდებულო იქნება. მის შესრულებას გააკონტროლებს და უზრუნველყოფს მშვიდობის საბჭო, რომელსაც პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი უხელმძღვანელებს. დარღვევები სანქციებს დაექვემდებარება.

28. მას შემდეგ, რაც ყველა მხარე დაეთანხმება ამ დოკუმენტს, ზავი ძალაში შევა ორივე მხრიდან ჯარების შეთანხმებულ პოზიციებზე გასვლისთანავე, შეთანხმების განხორციელების დასაწყებად.